Waar twee vechten…

Facebooktwitterlinkedinmail

Mythes & misverstanden over ouderverstoting – deel 1

Een vechtscheiding en ouderverstoting worden vaak in een adem genoemd. Ten onrechte! Nog steeds denken hele volksstammen, inclusief professionals, dat een kind een ouder afwijst als gevolg van de ‘vechtscheiding’ van hun ouders. Het is de schuld van die twee onverantwoordelijke ex-partners die geen oog meer hebben voor het belang van hun kinderen en de strijd – vaak jarenlang – over hun hoofden uitvechten. Maar als er sprake is van ouderverstoting, dan zit het heel anders in elkaar.

Het aantal scheidingen dat ontspoort lijkt eerder toe- dan af te nemen. Onderzoek laat zien dat de invoering van het ouderschapsplan en het groeiende co-ouderschap  tot meer en heftiger conflicten leidt. In veel van deze complexe scheidingen verliest een van de ouders het contact met de kinderen, omdat de ex-partner eenzijdig de zorg- of omgangsregeling niet nakomt. De hulpverlening bestempelt de situatie al gauw als ‘vechtscheiding’ zonder te onderzoeken wat er werkelijk speelt binnen dit gezin. Ze zeggen dan bijvoorbeeld:

“Deze ouders zijn verwikkeld in een vechtscheiding: ze demoniseren elkaar en de kinderen zijn daar de dupe van.”

Dat ‘vecht-frame’ doet onbewust iets met onze gedachten en interpretaties. Professionals focussen op wat ze aan het oppervlak denken te zien, waardoor de onderliggende machts- en geweldsdynamiek wordt gemist. Wat van de buitenkant lijkt op een strijd tussen ex-partners, zijn de verwoede pogingen van de verstoten ouder om manieren te vinden om zijn of haar kind te helpen en aandacht te krijgen voor de onveilige opvoedsituatie bij de andere ouder.

Veroordeeld tot onveilig opgroeien

De ouder die de omgang met steeds nieuwe smoesjes, leugens of beschuldigingen over de ex-partner tegenwerkt, kampt dikwijls met psychische problemen of een persoonlijkheidsstoornis. Betrokken professionals onderkennen dit onvoldoende en missen daarnaast de deskundigheid én de tools om deze volwassenenproblematiek aan te pakken.

Vaak wordt als ‘oplossing’ voor de zogenaamde strijd tussen de ouders, het contact tussen het kind en de verstoten ouder – op advies van de jeugdbeschermer – door de rechter tijdelijk stopgezet. De gedachte is dat dit beter zou zijn voor het kind, terwijl dat opgroeit in een ongezonde omgeving bij een giftige ouder. Daarnaast leert de ervaring dat de breuk tussen kind en (de verstoten) ouder meestal definitief is, de hulpverlening faalt en de hereniging komt niet meer tot stand.

Machtsverhoudingen en geweldspatronen

Het begrip ‘complexe scheiding’ nodigt – in tegenstelling tot de term vechtscheiding – veel meer uit om een situatie vanuit verschillende invalshoeken en in hun onderlinge samenhang te onderzoeken. Het gaat daarbij niet om winnen, maar om vast te stellen wat het kind en de ouder(s) in een onveilige (gezins)situatie nodig hebben.

In mijn boek Herken de SIGNALEN, voorkom OUDERVERSTOTING dat binnenkort uitkomt, ga ik dieper in op aspecten aan de hand waarvan een complexe scheiding kan worden geanalyseerd en (machts)verhoudingen en (gewelds)patronen tussen gezinsleden, waaronder psychische (kinder)mishandeling, zichtbaar worden. 

Wil je op de hoogte blijven van de voortgang van het boek, meld je dan hier aan.

Over de serie Mythes & misverstanden

De komende periode schrijf ik een aantal korte blogs waarin steeds een mythe of misverstand over ouderverstoting onder de loep wordt genomen. Dit was deel 1.

Bronnen:
  • Sietske Dijkstra, Beweging brengen in complexe scheiding en complex ouderschap, 2016
  • Karen Woodall, podcast Therapeutic Parenting for Alienated Children, 13 mei 2020
  • Reporter Radio, Jeugdzorg worstelt met vechtscheidingen, NPO-1 radio,14 juni 2020

Puinruimen bij jeugdzorgaanbieder Juzt

Facebooktwitterlinkedinmail

Verstoten ouders komen al jaren van koude kermis thuis

Photo by Johnathan Basquez on Unsplash

Het is een organisatorische en financiële puinhoop bij Juzt, schrijft de Volkskrant. Maar er zijn al langer problemen. De afgelopen jaren kwam de jeugdzorgaanbieder geregeld negatief in het nieuws, directiewisselingen waren aan de orde van de dag en de kwaliteit van de geleverde zorg en hulp is niet op orde. Gescheiden vaders en moeders die door de rechter naar Juzt worden doorverwezen voor contactherstel met hun kind, komen van een koude kermis thuis. Juzt pretendeert gespecialiseerde hulp te bieden aan ouders en kinderen in complexe scheidingssituaties. In de praktijk wordt die belofte niet waargemaakt, maar daarvan kijken de bestuurders al jaren weg.

‘Ik herken me niet in het beeld dat onze organisatie niet op orde was,’ zegt Esther Overweter recent tegen de Volkskrant. Overweter staat sinds eind 2018 alleen aan het hoofd van Juzt, vanaf december 2017 is ze lid van de raad van bestuur. Het lijkt erop dat Overweter de organisatie nog niet zo goed kent. Over de verlieslatende afdeling van zorg met verblijf zegt ze: ‘Het gaat om kinderen met trauma’s en gedrags­problemen. Om kinderen die niet thuis kunnen wonen, na een vechtscheiding bijvoorbeeld, omdat het daar niet veilig is.’

Lees verder

Ouderverstoting uit de taboesfeer

Facebooktwitterlinkedinmail

Foto ANP

‘De rechter moet omgangsregelingen van kinderen met gescheiden ouders beter controleren en ouderverstoting strafbaar stellen’ bepleit advocaat Richard van der Weide, die zelf zijn kinderen door een vechtscheiding al jaren niet heeft gezien. Met een opiniestuk in NRC wil hij een lans breken voor alle kinderen die worden weggehouden van hun vader ‘met leugens en bedrog omdat moeder haar rancune geen plaats kan geven’. Volgens Van der Weide wordt in zo’n situatie niet ingegrepen door de rechterlijke macht en jeugdzorg, omdat zij van mening zijn dat dit in het nadeel is van de kinderen. ‘Dat leidt ertoe dat moeders in dit land hun macht straffeloos kunnen misbruiken en daar zijn de kinderen én de vader ernstig de dupe van.’

De Nederlandse wet zegt niets over hoe de zorg voor minderjarige kinderen na een scheiding moet worden geregeld. Volgens Van der Weide krijgt minimaal acht op de tien kinderen het hoofdverblijf bij de moeder en de vader een omgangsregeling. Wanneer er conflicten ontstaan over de scheiding of omgang, zet dat ‘gat in de wet’ de deur wagenwijd open voor misbruik door rancuneuze moeders. Kinderen worden ingezet om de ex-partner financieel te chanteren, te beschadigen en demoniseren, niet zelden ‘ondersteund’ door valse aangiften van mishandeling of seksueel misbruik, zegt Van der Weide.

Rechter en jeugdzorg grijpen niet in

Het kan zover gaan dat er sprake is van ouderverstoting: de kinderen kunnen en mogen hun vader niet meer zien. ‘De moeder zet de kinderen in als ‘pion’ en kanaliseert haar wrok over de ex-partner via de kinderen.’ Dit gedrag wordt zelden bestraft, terwijl ouderverstoting door experts wordt gezien als een ernstige vorm van kindermishandeling. Lees verder

Grote Brabantse jeugdzorgaanbieder wuift tuchtrechtelijke uitspraak weg

Facebooktwitterlinkedinmail

De toezeggingen op de website zijn veelbelovend. Jeugdzorgaanbieder Juzt presenteert zich als specialist in complexe gezinsproblematiek en onderscheidt zich door gefundeerde kennis en kunde rondom systemisch werken, hechting- en trauma- problematiek en (kind)veiligheidsrisico’s. De professionals – Juzt noemt ze de ‘deskundige voorbijgangers’ – bekijken de problemen vanuit de context waarin ze ontstaan en in stand worden gehouden. Heel ambitieus en hoopgevend, maar onze ervaring is dat dit in de verste verte niet wordt waargemaakt.

Een van die deskundige voorbijgangers, een jeugdpsycholoog, werd eind vorig jaar door het College van Beroep NIP – Nederlands Instituut voor Psychologen – (tuchtcollege) berispt. Die oordeelde in hoger beroep dat zij in een traject begeleide omgang tussen mijn man Frans en zijn twee kinderen ernstig tekort geschoten was. In een blog dat ik hier eerder over schreef lees je wat haar wordt verweten en waarom zij deze complexe zaak, waar ook ouderverstoting speelt, volgens het tuchtcollege beter niet had kunnen aannemen. Dat blog sluit af met de vraag wie hier iets van gaat leren. Want dat was de bedoeling van onze klachten. Niet om deze psycholoog aan de schandpaal te nagelen, maar om de organisatie een spiegel voor te houden. De ‘gefundeerde kennis en kunde’ voor dit soort zaken heeft Juzt beslist niet in huis en door geen hulp te bieden aan kinderen die ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd door ouderverstoting, is Juzt medeplichtig aan geestelijke kindermishandeling!

In hun kuif gepikt

Maar Juzt wil niet in de spiegel kijken en al helemaal niks leren. Lees verder