Waar twee vechten…

Facebooktwitterlinkedinmail

Mythes & misverstanden over ouderverstoting – deel 1

Een vechtscheiding en ouderverstoting worden vaak in een adem genoemd. Ten onrechte! Nog steeds denken hele volksstammen, inclusief professionals, dat een kind een ouder afwijst als gevolg van de ‘vechtscheiding’ van hun ouders. Het is de schuld van die twee onverantwoordelijke ex-partners die geen oog meer hebben voor het belang van hun kinderen en de strijd – vaak jarenlang – over hun hoofden uitvechten. Maar als er sprake is van ouderverstoting, dan zit het heel anders in elkaar.

Het aantal scheidingen dat ontspoort lijkt eerder toe- dan af te nemen. Onderzoek laat zien dat de invoering van het ouderschapsplan en het groeiende co-ouderschap  tot meer en heftiger conflicten leidt. In veel van deze complexe scheidingen verliest een van de ouders het contact met de kinderen, omdat de ex-partner eenzijdig de zorg- of omgangsregeling niet nakomt. De hulpverlening bestempelt de situatie al gauw als ‘vechtscheiding’ zonder te onderzoeken wat er werkelijk speelt binnen dit gezin. Ze zeggen dan bijvoorbeeld:

“Deze ouders zijn verwikkeld in een vechtscheiding: ze demoniseren elkaar en de kinderen zijn daar de dupe van.”

Dat ‘vecht-frame’ doet onbewust iets met onze gedachten en interpretaties. Professionals focussen op wat ze aan het oppervlak denken te zien, waardoor de onderliggende machts- en geweldsdynamiek wordt gemist. Wat van de buitenkant lijkt op een strijd tussen ex-partners, zijn de verwoede pogingen van de verstoten ouder om manieren te vinden om zijn of haar kind te helpen en aandacht te krijgen voor de onveilige opvoedsituatie bij de andere ouder.

Veroordeeld tot onveilig opgroeien

De ouder die de omgang met steeds nieuwe smoesjes, leugens of beschuldigingen over de ex-partner tegenwerkt, kampt dikwijls met psychische problemen of een persoonlijkheidsstoornis. Betrokken professionals onderkennen dit onvoldoende en missen daarnaast de deskundigheid én de tools om deze volwassenenproblematiek aan te pakken.

Vaak wordt als ‘oplossing’ voor de zogenaamde strijd tussen de ouders, het contact tussen het kind en de verstoten ouder – op advies van de jeugdbeschermer – door de rechter tijdelijk stopgezet. De gedachte is dat dit beter zou zijn voor het kind, terwijl dat opgroeit in een ongezonde omgeving bij een giftige ouder. Daarnaast leert de ervaring dat de breuk tussen kind en (de verstoten) ouder meestal definitief is, de hulpverlening faalt en de hereniging komt niet meer tot stand.

Machtsverhoudingen en geweldspatronen

Het begrip ‘complexe scheiding’ nodigt – in tegenstelling tot de term vechtscheiding – veel meer uit om een situatie vanuit verschillende invalshoeken en in hun onderlinge samenhang te onderzoeken. Het gaat daarbij niet om winnen, maar om vast te stellen wat het kind en de ouder(s) in een onveilige (gezins)situatie nodig hebben.

In mijn boek Herken de SIGNALEN, voorkom OUDERVERSTOTING dat binnenkort uitkomt, ga ik dieper in op aspecten aan de hand waarvan een complexe scheiding kan worden geanalyseerd en (machts)verhoudingen en (gewelds)patronen tussen gezinsleden, waaronder psychische (kinder)mishandeling, zichtbaar worden. 

Wil je op de hoogte blijven van de voortgang van het boek, meld je dan hier aan.

Over de serie Mythes & misverstanden

De komende periode schrijf ik een aantal korte blogs waarin steeds een mythe of misverstand over ouderverstoting onder de loep wordt genomen. Dit was deel 1.

Bronnen:
  • Sietske Dijkstra, Beweging brengen in complexe scheiding en complex ouderschap, 2016
  • Karen Woodall, podcast Therapeutic Parenting for Alienated Children, 13 mei 2020
  • Reporter Radio, Jeugdzorg worstelt met vechtscheidingen, NPO-1 radio,14 juni 2020

Puinruimen bij jeugdzorgaanbieder Juzt

Facebooktwitterlinkedinmail

Verstoten ouders komen al jaren van koude kermis thuis

Photo by Johnathan Basquez on Unsplash

Het is een organisatorische en financiële puinhoop bij Juzt, schrijft de Volkskrant. Maar er zijn al langer problemen. De afgelopen jaren kwam de jeugdzorgaanbieder geregeld negatief in het nieuws, directiewisselingen waren aan de orde van de dag en de kwaliteit van de geleverde zorg en hulp is niet op orde. Gescheiden vaders en moeders die door de rechter naar Juzt worden doorverwezen voor contactherstel met hun kind, komen van een koude kermis thuis. Juzt pretendeert gespecialiseerde hulp te bieden aan ouders en kinderen in complexe scheidingssituaties. In de praktijk wordt die belofte niet waargemaakt, maar daarvan kijken de bestuurders al jaren weg.

‘Ik herken me niet in het beeld dat onze organisatie niet op orde was,’ zegt Esther Overweter recent tegen de Volkskrant. Overweter staat sinds eind 2018 alleen aan het hoofd van Juzt, vanaf december 2017 is ze lid van de raad van bestuur. Het lijkt erop dat Overweter de organisatie nog niet zo goed kent. Over de verlieslatende afdeling van zorg met verblijf zegt ze: ‘Het gaat om kinderen met trauma’s en gedrags­problemen. Om kinderen die niet thuis kunnen wonen, na een vechtscheiding bijvoorbeeld, omdat het daar niet veilig is.’

Lees verder

Ouderverstoting: de meest ernstige vorm van emotionele kindermishandeling?

Facebooktwitterlinkedinmail

Het is niet normaal als een kind na een scheiding ineens een van de ouders niet meer wil zien. Als de band voorheen goed was en er geen gegronde reden is voor de afwijzing, dan is dat een duidelijk signaal dat er iets mis is. De kans is groot dat er sprake is van ouderverstoting, een vorm van kindermishandeling waarbij één ouder het kind manipuleert en beïnvloedt om de andere ouder buiten te sluiten van hun leven. Bijvoorbeeld door de omgang tegen te werken en alles wat de andere ouder doet of zegt negatief uit te leggen. Kinderen zijn loyaal aan beide ouders en gaan hier geestelijk aan kapot. De enige manier waarop zij zichzelf tegen de pijn en het verdriet kunnen beschermen, is door het contact helemaal te verbreken en de eens geliefde ouder te ‘verstoten’.

In het kader van de Week tegen Kindermishandeling vraag ik – als partner van een verstoten vader – aandacht voor deze ernstige vorm van kindermishandeling. Kinderen die hier slachtoffer van zijn, raken voor de rest van hun leven beschadigd.

Van generatie op generatie

Ouderverstoting komt veel voor bij problematische scheidingen met conflicten over zorg, omgang of financiën. Het bedreigt en belemmert de ontwikkeling van kinderen en op korte én lange termijn ondervinden zij ernstige problemen op sociaal, emotioneel en relationeel gebied. Als dit patroon van onveilig ouderschap niet wordt doorbroken dan is de kans groot dat deze kinderen later zelf verstotende ouder worden. De problematiek gaat over van generatie op generatie! De ex-partner van mijn man Frans had na de scheiding van haar ouders jarenlang nauwelijks contact met haar vader omdat haar moeder dat niet wilde. Nu doet de ex precies hetzelfde met haar eigen kinderen en hun vader…

Ondanks dat ouderverstoting relatief veel voorkomt, is het een zwaar onderschat maatschappelijk probleem. Lees verder

Mosterd na de maaltijd

Facebooktwitterlinkedinmail

Omgangszaak Frans en zijn kinderen: jeugdpsycholoog in hoger beroep berispt

‘Naïef’, noemt het Tuchtcollege de eigen overtuiging van de NIP jeugdpsycholoog dat zij deskundig genoeg was om het onderzoek en de rapportage in deze complexe omgangszaak uit te voeren. Dit terwijl zij geen enkele ervaring had met dit soort rapportages voor de rechtbank. Volgens het College had de psycholoog deze zware zaak nooit mogen aannemen. In ieder geval niet zonder supervisie of begeleiding door een ervaren adviseur. Daar kwam nog bij dat het haar ontbrak aan specifieke kennis van ouderverstoting, dat ze niet aan waarheidsvinding deed en had verzuimd zich in het dossier en de ingrijpende voorgeschiedenis te verdiepen. Toch ging ze aan de slag met de kinderen van Frans en… sloeg de plank finaal mis.

De klacht die Frans indiende bij de klachtencommissie van Juzt, de (jeugd)zorgaanbieder waar de psycholoog werkzaam is, werd weggewuifd. De commissie vond dat de psycholoog en de betrokken zorgmanager niets te verwijten viel. De directeur was het daarmee eens en wilde verder niet met ons praten. Het Tuchtcollege van het NIP legde de psycholoog in eerste instantie een waarschuwing op. Pas in hoger beroep oordeelde het Tuchtcollege dat de psycholoog inderdaad ernstig tekortgeschoten was en legde de maatregel van berisping op.

Ex hield kinderen opzettelijk weg bij hun vader

Er stond destijds veel op het spel. De rechtbank had Juzt opdracht gegeven voor een traject begeleide omgang tussen Frans en zijn twee kinderen. Voor hen was het de allerlaatste mogelijkheid om elkaar voor het eerst in acht jaar (onder begeleiding) te spreken. Al die jaren had de ex van Frans de kinderen opzettelijk bij hun vader weggehouden. Ze waren bijna achttien; de omgangsprocedure via de rechter zou dan stoppen. Lees verder

Wie durft?

Facebooktwitterlinkedinmail

Hoe kan het dat iedere ouder die na een scheiding het contact met zijn of haar kinderen dreigt te verliezen in no-time alle ins en outs kent van ouderverstoting? En hoe kan het dat de professionele hulpverleners waar al deze ouders ongetwijfeld mee te maken krijgen er consequent helemaal niets vanaf blijken te weten? Waarom willen zij al jaren niet zien dat één ouder de strijd in stand houdt en de omgang met de andere ouder frustreert, dat het kind niet geholpen is met rust en dat het belang van het kind juist wordt geschaad als de rechter de omgang met een ouder ontzegt?

Politici hebben hetzelfde probleem. Allemaal hebben ze hun mond vol van ‘het aanpakken en voorkomen van vechtscheidingen’, ook weer in het belang van het kind. Terecht overigens want kinderen lijden vreselijk onder langdurige scheidingsconflicten, die meestal gaan over gezag, omgang en/of alimentatie. Kinderen raken daardoor ernstig beschadigd en krijgen allerlei problemen op sociaal, emotioneel en relationeel vlak. Ouderverstoting is een ernstige vorm van kindermishandeling, maar dat wil niemand weten, laat staan dat er naar wordt gehandeld.

Bescherm kinderen tegen onveilig ouderschap

Steeds vindt een Kamerlid, Minister of Staatssecretaris opnieuw het wiel uit en is het weer wachten op een volgend onderzoek of nieuwe pilot, op inspanningen van een taskforce of de uitkomst van een ‘devorce challenge’. Zo gaat het al jaren, maar intussen neemt het aantal conflictscheidingen toe en daarmee ook het aantal kinderen dat als gevolg van ouderverstoting het contact met een van de ouders verliest.

Hoe lang blijft de politiek nog wegkijken van het werkelijke probleem? Hoe lang laat de politiek, maar ook de rechterlijke macht én professionele hulpverlening het gebeuren dat één ouder na een scheiding de andere ouder volledig kan buitensluiten zodat die – vaak jarenlang – geen enkele rol meer speelt in het leven van zijn of haar kind? Het gaat in deze zaken niet om de rechten van ouders, maar om het beschermen van kinderen tegen onveilig en schadelijk ouderschap! Lees verder

Kijk niet weg!

Facebooktwitterlinkedinmail

wtkm2016-logo-rgb-mediumVan 14 tot en met 20 november is Week tegen Kindermishandeling. Met de online campagne #ikkijknietweg roept de organisatie op om bij een vermoeden van kindermishandeling niet weg te kijken, maar in actie te komen. Een mishandeld kind heeft namelijk maar één persoon nodig om zijn of haar leven voorgoed te veranderen. Dat kun jij zijn!

Vechtende ouders, maken kind geestelijk kapot

Een veel voorkomende vorm van psychische kindermishandeling is ouderverstoting. Het komt voor rondom scheidingen met heftige en langdurige conflicten over zorg, omgang of financiën, ook wel bekend als vechtscheiding. Als een kind een ouder, waarmee het voorheen een goede relatie had, zonder goede reden, na een scheiding ineens niet meer wil zien, is er – hoogst waarschijnlijk – sprake van ouderverstoting. Deze ernstige vorm van kindermishandeling is zeer schadelijk voor (de ontwikkeling van) kinderen. Ze ondervinden vaak de rest van hun leven de ernstige gevolgen, vooral op sociaal, emotioneel en relationeel gebied. Lees verder

We geloofden haar wel…

Facebooktwitterlinkedinmail

Foto: npo.nl

Foto: npo.nl

Struikelend over haar woorden en half snikkend doet ze haar verhaal. Ruim twintig jaar zou ze door haar man zijn mishandeld en vernederd. De afgelopen tijd is het helemaal geëscaleerd en werd ze bijna dagelijks door hem geschopt en geslagen, tegen haar hoofd gestompt, uitgescholden en gekleineerd.

Ze moest zich naakt in allerlei posities door hem laten filmen en fotograferen. Haar slaapplaats was in het ketelhok, de garage of de kelder. Hij perste haar af en bedreigde haar met de dood. Een paar dagen geleden is ze in paniek gevlucht en woont nu bij haar moeder. De kinderen moest ze noodgedwongen achterlaten bij deze brut. Die lopen volgens de vrouw ook ernstig gevaar en moeten daar zo snel mogelijk weg! Lees verder

Ouderverstoting: in de greep van ‘het regime’

Facebooktwitterlinkedinmail

In dit blog: Voor het eerst na tien jaar spreekt Frans zijn zoon weer!

Illustratie Peter van Straaten

Illustratie Peter van Straaten

Een ouder die ouderverstoting veroorzaakt, bedient zich van indrukwekkende en zeer vernuftige tactieken. Daarmee overtuigt deze ‘controlerende’ ouder niet alleen het eigen kind van de slechtheid van de andere ouder, maar de hele omgeving. Die wordt – vaak onbewust – medestander bij de missie van de controlerende ouder om het kind te beschermen tegen die in en in slechte, andere ouder. In ieder geval, dat is wat ze iedereen willen laten geloven. En daar zijn ze heel succesvol in!

De naaste familie van de controlerende ouder is vaak een meedogenloze bondgenoot in de lastercampagne tegen de ex-partner. Daar is niet veel voor nodig. Ouders, broers en zussen kiezen al snel de kant van hun naaste. Logisch. Ze geloven gemakkelijk de negatieve verhalen en zwartmakerij van de controlerende ouder over die verdorven ex en hebben geen idee wat er werkelijk aan de hand is. Van ouderverstoting hebben ze nog nooit gehoord…

Kinderombudsman: “Ouderverstoting is een ernstige vorm van geestelijke kindermishandeling.”

Meestal zonder het in de gaten te hebben, doen de familieleden actief mee aan ouderverstoting en dragen zo bij aan de (stille) pijn, verdriet en ellende van het kind over de verwijdering met de andere ouder. Lees verder

Bewust van ouderverstoting!

Facebooktwitterlinkedinmail

25 april is Internationale Dag Bewustwording Ouderverstoting

stil uitleganimatie ouderverstoting - 2Wereldwijd wordt er extra aandacht gevraagd voor deze ernstige vorm van kindermishandeling. Dat is hard nodig, want door ouderverstoting verliezen jaarlijks, alleen al in Nederland, duizenden scheidings-kinderen het contact met een van de ouders. Meestal is dat de vader, hoewel het aantal moeders die dit overkomt toeneemt.

Ouderverstoting is zeer schadelijk voor kinderen. Ze ondervinden vaak de rest van hun leven de ernstige gevolgen, vooral op sociaal, emotioneel en relationeel gebied.

Veel mensen hebben nog nooit van ouderverstoting gehoord. Ze hebben geen idee dat het risico op ouderverstoting groot is bij scheidingen met langdurige en steeds weer oplaaiende conflicten over zorg en omgang. De kans dat het kind uiteindelijk het contact met een van zijn ouders verliest is groot!

Hoe meer mensen zich bewust zijn van ouderverstoting en de schadelijke gevolgen voor kinderen, hoe beter dit enorme maatschappelijke probleem aangepakt kan worden. Daarom is het belangrijk om deze informatie zo breed mogelijk te delen!

Vechtende ouders maken kind geestelijk kapot

Als een kind rondom een (vecht)scheiding ineens zegt dat het een van de ouders niet meer wil zien en deze ouder – zonder goede reden – zelfs lijkt te haten, dan is de kans groot dat er sprake is van ouderverstoting. Lees verder →

Professionele hulpverlening (h)erkent ouderverstoting niet

Het gros van de rechters en professionele hulpverleners herkent – door gebrek aan kennis – de afwijzing van een ouder door een scheidingskind niet als mogelijk signaal van ouderverstoting, maar ziet het juist als bevestiging dat de verstoten ouder inderdaad de onveilige en slechte ouder is. Lees verder →

Wegkijken van ouderverstoting is geen optie meer

Wees alert op de signalen van ouderverstoting. Familie, vrienden, buren, leerkrachten, sporttrainers, muziekleraren et cetera die een vermoeden hebben van ouderverstoting ofwel emotionele kindermishandeling in hun omgeving kunnen wel degelijk wat doen. Lees verder →

DEEL dit bericht en draag bij aan bewustwording van ouderverstoting!

Waarschuwing voor NIP jeugdpsycholoog

Facebooktwitterlinkedinmail

Beroepscode NIPDeze week viel de uitspraak van het College van Toezicht van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen) op de mat. De jeugdpsycholoog werkzaam bij Juzt, een grote jeugdzorg­aanbieder in  West-Brabant, tegen wie wij klachten hadden ingediend krijgt een waarschuwing. Zij verprutste de laatste kans op contactherstel tussen Frans en zijn kinderen volledig. Met de waarschuwing wordt een deel van de klachten erkend. Toch overheerst teleurstelling, want over het verwijt dat ouderverstoting door deze jeugdpsycholoog niet werd (h)erkend, rept het NIP met geen woord. Terwijl daar nou net de essentie ligt voor het blunderen van deze psycholoog.

De omgangsprocedure sleepte zich al vier jaar voort. Frans heeft zijn kinderen dan al bijna acht jaar niet meer gezien. De Raad vd Kinderbescherming had onderzoek gedaan en was geschrokken van het negatieve vaderbeeld dat de kinderen van Frans door hun moeder was opgedrongen. Voor de ontwikkeling van de kinderen vond de Raad het erg belangrijk dat het contact met hun vader zou worden hersteld. Maar tot ieders verbazing wijst de meervoudige familiekamer de door de Raad voorgestelde (omgangs)ondertoezichtstelling af en geeft Juzt de opdracht de (on)mogelijkheden voor begeleide omgang te onderzoeken. Het uiteindelijke doel is drie begeleide contacten.

Laatste kans op contactherstel

Het was de laatste mogelijkheid voor contactherstel tussen Frans en zijn kinderen, voordat de oudste 18 jaar zou worden. Uitgebreid hebben we met Juzt gesproken over de specifieke achtergrond in deze zaak (valse aangiften), de problematiek bij de kinderen (ouderverstoting) en onze verwachtingen van dit traject. Als er in ieder geval één (begeleid) gesprek met de kinderen zou kunnen plaatsvinden, dan zou dat wat Frans betreft al een stapje in de goede richting zijn. De gedachte was dat deze ontmoeting de druk wat van de ketel zou kunnen halen zodat het voor de kinderen hopelijk iets gemakkelijker zou zijn om later, wanneer zij daar behoefte aan zouden hebben, contact te zoeken met hun vader.

De jeugdpsycholoog gaat aan de slag. Na een tussentijds gesprek zijn wij er helemaal niet gerust op dat zij in de gesprekken met de kinderen inderdaad wel voor de juiste insteek en aanpak kiest. We melden onze zorgen in een uitgebreide e-mail en houden ons hart vast… Lees verder