Misleidende emoties

Facebooktwitterlinkedinmail
Photo by M.T ElGassier on Unsplash

De ouder die na een scheiding categorisch de omgang dwarsboomt, is niet zomaar een wraakzuchtige ex. Meestal zit het dieper en is er sprake van een psychische problematiek. Deze ouder kan niet omgaan met de pijnlijke emoties die horen bij het beëindigen van een relatie. Om het gekwetste ego te compenseren en het grandioze zelfbeeld in stand te houden wordt alle schuld voor de relatiebreuk bij de ex-partner gelegd. Die kan plotseling niets meer goed doen, niet als mens en al helemaal niet als ouder. Heel geraffineerd wordt hij of zij uit het leven van de kinderen gewerkt, waarbij valse beschuldigingen niet worden geschuwd.

Zij had vreselijk veel spijt en had er alles voor over om het goed te maken. Hij wilde niet verder met een vrouw die vreemdging en zette een punt achter de relatie. De kinderen bleven bij hem wonen en zagen hun moeder bijna dagelijks. Maar zij wilde de kinderen en achter zijn rug vertelde ze aan vrienden en kennissen het ‘ware’ verhaal achter de scheiding. Ze zou in doodsangst zijn gevlucht uit een beklemmende relatie waarin hij haar kleineerde, domineerde en sloeg. De kinderen moest ze noodgedwongen bij hem achterlaten en ze vreesde voor hun leven.

Dit vertelde ze ook in de buurt, op school, tegen de huisarts, haar psycholoog, andere hulpverleners en de politie. Zij doet meerdere (vale) aangiften tegen de vader van haar kinderen. Eerst van mishandeling, daarna van seksueel misbruik en zelfs van verkrachting. Hij wordt gearresteerd en later gemotiveerd vrijgesproken, maar zijn kinderen zag hij nooit meer.

Hoe een alledaagse scheiding ontspoort

Jaren later analyseert de Universiteit Maastricht het dossier. De onderzoekers tonen aan dat de aangiften ontegenzeggelijk vals zijn, maar laten tegelijkertijd zien hoe een alledaagse scheiding totaal uit de hand kan lopen als professionals zich niet bewust zijn van ouderverstotings­problematiek. Hoe gemakkelijk zij zich laten misleiden door de leugens en het gespeelde slachtoffergedrag van de pathogene ouder laten de volgende passages zien:

In een van haar aangiften zegt zij:

Op [datum] rond 21.30 uur heeft hij mij het huis letterlijk uit geslagen. De kinderen lagen op bed. Ik heb de beslissing moeten nemen om mijn kinderen achter te laten. Ik kon ze niet meenemen en had zoiets van: ‘Ik wil niet meer terug’ en ‘Ik kan niet meer terug’ en van ‘Ik ga niet meer terug want die man vermoord mij!’

Ze ging echter niet meteen naar de politie, maar wachtte twee weken met het doen van aangifte. Ze ging ook niet naar de dokter of het ziekenhuis om de gevolgen van de mishandeling  te laten verzorgen. In plaats daarvan ging ze naar haar moeder en in de tussentijd ging ze haast dagelijks vrijwillig terug naar haar ex-man over wie ze eerder nog had gezegd: ‘Ik kan niet meer terug’ en ‘(…) die man vermoord mij’.

Moeder laat kinderen bij potentiële moordenaar

Uit haar aangiften blijkt dat zij vanwege praktische bezwaren besloot om de kinderen bij hem te laten. Haar angst dat hij een potentiële moordenaar was en zij de kinderen achterliet in een – volgens haar – levensbedreigende situatie, speelde blijkbaar geen rol. Ze verklaarde onder andere:

‘Als ik weer een eigen woning heb, wil ik mijn kinderen fatsoenlijk, fulltime, onderdak bieden.’

‘Ik heb dat gedaan omdat ik er op dit moment niet kan zijn voor mijn kinderen en niet de verantwoording voor mijn kinderen kan nemen.’

‘Ik wil het liefst zo snel mogelijk weer mijn kinderen bij mij hebben. Ik weet dat ik zelf capabel genoeg ben om voor hen te zorgen. Het probleem op dit moment is dat ik geen eigen woonruimte heb en in de woning van mijn moeder is geen ruimte voor twee jonge kinderen.’ 

Haar moeder legde ook een verklaring af bij de politie over de ‘penibele’ situatie van haar dochter en kleinkinderen, ze zegt:

‘Ik vrees nog steeds voor het leven van mijn dochter. Wij zijn erg bezorgd over onze kleinkinderen, maar wij kunnen hen niet in huis nemen. Wij rijden dagenlang rond om te kijken voor een woning voor mijn dochter, zodat de kinderen uit het huis van haar ex-man gehaald kunnen worden.’

Psycholoog voorspelt familiedrama

Intussen is ook de psycholoog ‘bijgepraat’ en die verklaart in een rapportage aan de politie dat ze zich grote zorgen maakt om de veiligheid van haar cliënte én de kinderen. De psycholoog vreest – op basis van de verhalen van haar cliënte – dat de ex-man een familiedrama zal aanrichten. Kennelijk was de psycholoog er niet van op de hoogte dat haar cliënte dan al maanden bij haar moeder woont en de kinderen zelf bij haar ex heeft achtergelaten.

Zodra de belastende rapportage bij de politie ligt, verbreekt cliënte het contact met de psycholoog. Dit terwijl de behandelingen nog niet waren afgerond. De psycholoog verklaarde daarover:

‘Kort daarna heb ik haar voor het laatst gezien. Mevrouw stond toen met een doos bonbons bij mij op de stoep. Later stuurde ik haar uitnodigingsbrieven en een brief met de vraag of ze het dossier wilde sluiten. Op die brieven heb ik nooit een reactie gekregen.’

Als de psycholoog haar eigen rapport had geloofd, zou haar cliënte ook om het leven kunnen zijn gebracht door haar ex-man. Toch informeerde ze niet bij de politie naar het welzijn van haar cliënte.

Voor de politie was de alarmerende rapportage van de psycholoog dé aanleiding om de ex-man van diens cliënte te arresteren en de kinderen over te dragen aan hun moeder. Dit trouwens pas nadat de politie haar eerst aan een huis had geholpen en vervolgens twee maanden geduldig met de arrestatie wachtte tot zij de nieuwe stek voor haar en de kinderen had ingericht.

Systeem faciliteert ouderverstoting

Nietsontziend zoekt de pathogene ouder naar medestanders die van nut kunnen zijn bij het verwoesten van de relatie tussen het kind en de andere ouder. Bewust wordt steun gezocht bij autoriteiten zoals (huis)artsen, scholen, professionals in de geestelijke gezondheidszorg, jeugdbeschermers, advocaten en rechters. In de veronderstelling een ouder te helpen hun kind(eren) te beschermen werken zij zonder het te beseffen mee aan kindermishandeling en ex-partnergeweld.

Ouderverstoting is niet het resultaat van het gedrag en de inspanningen van één ouder. Dit verschijnsel kan alleen uitgroeien tot de zwaarste vorm in een omgeving waar het (rechts)systeem faciliteert dat één ouder zich ongestraft de exclusieve zorg en controle over de kinderen kan toe-eigenen.


In mijn boek over ouderverstoting dat binnenkort uitkomt ga ik dieper in op de thema’s in dit blog. Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de voortgang van het boek.

Gerelateerd blog:

De kracht van een valse aangifte, inclusief conclusies van het onderzoek door de Universiteit Maastricht.

Bronnen:
  • Rapport Een Relatie, een Geslachtsziekte en haar Nasleep, André De Zutter, Robert Horselenberg, Peter van Koppen, Universiteit Maastricht, 28 mei 2012
  • An understudied form of child abuse and intimate terrorism: Parental Alienation, Anne Manning, Colorado State University, 27 november 2018


25 april: Internationale Bewustwordingsdag Ouderverstoting

Facebooktwitterlinkedinmail

Hieronder een bericht van een trouwe sitebezoekster over bewustwording van ouderverstoting en de oproep om niet weg te kijken van deze vorm van kindermishandeling en ex-partnergeweld. Ik had het zelf niet beter kunnen verwoorden Ingeborg! Bedankt voor jouw niet aflatende inzet tegen ouderverstoting!

Beste Omstanders,

Vandaag 25 april is het Internationale Bewustwordingsdag Ouderverstoting.

Vandaag – zo valt op de NOS nieuwssite te lezen – gaat ook een Campagne tegen huiselijk geweld van start.

Door de coronamaatregelen – waarbij mensen vaker dicht op elkaars lip zitten – neemt de kans op mishandeling toe. Ik heb zo het vermoeden dat velen van jullie met groot gemak de logica van deze campagne inzien.

Je moet misschien net iets verder kijken en net even wat langer nadenken om tot de conclusie te komen dat – ook los van de coronamaatregelen – ouderverstoting een extreme vorm van mishandeling is.

Het kind wordt met zeer verhuld – maar daarom niet minder ernstig – psychisch geweld bestookt. Het loyale kind kan zich nauwelijks verweren, past zich aan en gaat zorg dragen voor de verstotende ouder. De eigen stem is zelfs voor het kind zelf verdwenen of op zijn minst heel diep begraven. Dat hoor en zie je aan alles, als je maar goed kijkt en luistert.

Dus lieve omstanders … ouderverstoting is een gruwelijke vorm van kindermishandeling én ex-partner geweld. Zolang je de verstotende ouder steunt, ben je medeplichtig aan beide vormen van geweld. Dat wil toch niemand?!

Hartelijke groeten,
Ingeborg Steijlen

Verstoten vaders

Facebooktwitterlinkedinmail

Het is de angst van veel vaders: na een scheiding je kind niet meer mogen zien. Documentairemaker Elena Lindemans volgt in Verstoten Vaders een jaar lang drie mannen die in deze nachtmerrie verstrikt zijn geraakt. Armand, Deepak en Gerard zijn geen activistische mannen in Batmanpakken, maar vaders die een stille en lange strijd voeren tegen beschuldigingen van hun ex-partners.

Deze documentaire over ouderverstoting werd op 23 maart jl. uitgezonden door BNNVARA op NPO2.

Politiek in de bres tegen ouderverstoting

Facebooktwitterlinkedinmail

Het niet nakomen van omgangsafspraken na scheiding mag niet lonen, zeggen Kamerleden Vera Bergkamp (D66) en Michiel van Nispen (SP) in hun voorstellen om ouderverstotings­problematiek aan te pakken. Bij omgangs-problemen moet eerder worden ingegrepen zodat een ouder de kinderen niet ongestraft kan weghouden bij de andere ouder. Die moet dikwijls machteloos toezien dat de ex-partner de kinderen van hem of haar vervreemdt. Hopelijk is dat binnenkort verleden tijd. Want, naar aanleiding van een motie van Kamerlid Lisa Westerveld (GL) is een expertteam aan de slag dat medio 2020 oplossingen zal presenteren om ouderverstoting beter te herkennen en effectief aan te pakken.

Ouders die na een scheiding de kinderen weghouden bij de ex-partner hebben vrij spel. Niemand grijpt in als zij eenzijdig de (gerechtelijke) afspraken over omgang niet nakomen en de kinderen bij zich houden. De verstoten ouder krijgt nergens gehoor. Ook niet bij de hulpverlening. Die bestempelt de situatie al gauw als ‘vechtscheiding’ zonder te onder­zoeken wat er werkelijk speelt. Terwijl steeds weer oplaaiende omgangsproblemen mees­tal een signaal zijn dat er meer aan de hand is.

Pas op voor de voorbeeldige ouder
Lees verder

De zaak van Frans in Zembla

Facebooktwitterlinkedinmail

‘Officieren van justitie in de fout’

Het Openbaar Ministerie heeft een belangrijke taak in de maatschappij: het brengt verdachten van strafbare feiten voor de rechter. Maar als het Openbaar Ministerie zélf fouten maakt, kan dat grote gevolgen hebben, want mensen kunnen onschuldig vast komen te zitten. Kan het Openbaar Ministerie ongestraft de regels overtreden? Ingewijden maken zich zorgen en zien een lacune in het toezicht.

Kijk hier voor meer informatie over de uitzending van ZEMBLA van 7 november 2019 over ‘Officieren van justitie in de fout’

De officier loog tegen de rechtbank

De officier van justitie loog bewust tegen de rechtbank om Frans veroordeeld te krijgen. Ze stond pal achter de ex van Frans die – nadat ze uit elkaar waren – aangifte tegen hem deed om de kinderen te krijgen. De officier had geen enkel bewijs voor de beschuldigingen, maar geloofde de ex op basis van haar onderbuikgevoel. André De Zutter deed samen met hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen en Robert Horselenberg onderzoek naar de aangiften van de ex en toonde aan dat die ontegenzeggelijk vals waren.

Het Openbaar Ministerie houdt tot de dag van vandaag vol dat de officier prima werk heeft geleverd. Zelfs minister Opstelten hield deze liegende officier de hand boven het hoofd tijdens een debat in de Tweede Kamer in 2013 over de zaak van Frans.

Verder lezen:

Hoe de officier van justitie actief meewerkte aan ouderverstoting

Facebooktwitterlinkedinmail
Photo by Rhett Wesley on Unsplash

Na een scheiding komt het regelmatig voor dat de ene ex-partner de andere vals beschuldigt van huiselijk geweld of seksueel misbruik. In veel gevallen maken de beschuldigingen deel uit van een haatcampagne tegen de andere ouder. Die wordt neergezet als onveilig en gevaarlijk, wat als reden wordt opgevoerd om de omgang met de kinderen onmiddellijk te stoppen. Of de beschuldiging echt is of niet en of er misschien sprake is van ouderverstoting kan alleen gedegen onderzoek uitwijzen dat gericht is op waarheidsvinding. Juist daar laten jeugdbeschermers, politie en Openbaar Ministerie vaak grote steken vallen waardoor de ouder in kwestie zijn of haar kinderen – ten onrechte – niet meer te zien krijgt.

De ex-partner van Frans beschuldigde hem van mishandeling en verkrachting gedurende hun relatie van ruim twintig jaar. Dat deed ze pas nadat Frans de relatie had beëindigd omdat zij vreemdging. De kinderen woonden bij hem en zagen hun moeder bijna dagelijks, maar dat was kennelijk niet naar haar zin. De ex doet meerdere aangiftes bij de politie waar ze vertelt dat ze jarenlang door Frans werd vernederd, geschopt, geslagen en misbruikt. Uit vrees voor haar leven zou ze uiteindelijk zijn gevlucht. De kinderen moest ze noodgedwongen achtergelaten bij hun gewelddadige vader.

Het Magische Oog

De zedenrechercheurs twijfelen geen moment over het waarheidsgehalte van de schrijnende verhalen van de ex. Ze zijn zo overtuigd van hun eigen kennis en ervaring dat ze, zonder verder onderzoek te doen, zeker weten dat de aangiftes echt zijn. Frans wordt gearresteerd en de kinderen worden door de politie aan hun moeder overgedragen. Vanaf die dag wonen ze bij haar en Frans krijgt ze niet meer te zien.

Lees verder

Puinruimen bij jeugdzorgaanbieder Juzt

Facebooktwitterlinkedinmail

Verstoten ouders komen al jaren van koude kermis thuis

Photo by Johnathan Basquez on Unsplash

Het is een organisatorische en financiële puinhoop bij Juzt, schrijft de Volkskrant. Maar er zijn al langer problemen. De afgelopen jaren kwam de jeugdzorgaanbieder geregeld negatief in het nieuws, directiewisselingen waren aan de orde van de dag en de kwaliteit van de geleverde zorg en hulp is niet op orde. Gescheiden vaders en moeders die door de rechter naar Juzt worden doorverwezen voor contactherstel met hun kind, komen van een koude kermis thuis. Juzt pretendeert gespecialiseerde hulp te bieden aan ouders en kinderen in complexe scheidingssituaties. In de praktijk wordt die belofte niet waargemaakt, maar daarvan kijken de bestuurders al jaren weg.

‘Ik herken me niet in het beeld dat onze organisatie niet op orde was,’ zegt Esther Overweter recent tegen de Volkskrant. Overweter staat sinds eind 2018 alleen aan het hoofd van Juzt, vanaf december 2017 is ze lid van de raad van bestuur. Het lijkt erop dat Overweter de organisatie nog niet zo goed kent. Over de verlieslatende afdeling van zorg met verblijf zegt ze: ‘Het gaat om kinderen met trauma’s en gedrags­problemen. Om kinderen die niet thuis kunnen wonen, na een vechtscheiding bijvoorbeeld, omdat het daar niet veilig is.’

Lees verder

Ouderverstoting, omdat het kan

Facebooktwitterlinkedinmail

Het blijft een roetzwarte dag; 13 februari. Die dag – dit jaar dertien jaar geleden- begint voor Frans de nachtmerrie die ouderverstoting heet. Hij is een van de vele ouders die na een scheiding zijn kinderen niet meer te zien krijgt. Gewone, zorgzame, gezonde, liefhebbende en betrokken vaders en moeders die door hun ex-partner op een afschuwelijke manier uit het leven van hun kinderen zijn gewerkt. Deze ernstige vorm van psychische (kinder)mishandeling en ex-partner geweld verwoest jaarlijks de levens van duizenden kinderen en ouders. Het is een groot maatschappelijk drama, maar niemand grijpt in. Overheid, instanties en rechtspraak staan erbij en kijken ernaar. Al jaren!

Ouderverstoting wordt zwaar onderschat. Bij ruziënde ouders die elkaar -jaren na de feitelijke scheiding- nog steeds het leven zuur maken en van het ene conflict in de volgende gerechtelijke procedure rollen, denken instanties al te weten wat er speelt. Dat geldt ook wanneer de ene ouder de andere (vals) beschuldigt van mishandeling of zelfs kindermisbruik en de kinderen als (psychologisch) wapen inzet om de ex-partner buiten te sluiten. ‘Gevalletje vechtscheiding,’ roepen de kinderbeschermers en (jeugd)hulpverleners direct. Zonder gedegen onderzoek te doen, daarop is al langer kritiek. Op basis van hun onderbuik- en niet-pluis-gevoel en vooral onwetend over deze complexe problematiek, gaan ze aan de slag met mediation, ouderschapstrajecten, raadsonderzoeken, kinderverhoren, gezinsvoogden en in het ergste geval een uithuisplaatsing.

Lees verder

Onterechte beschuldigingen

Facebooktwitterlinkedinmail

en het wetsvoorstel van minister Grapperhaus voor nieuwe strafbaarstellingen van ‘seks tegen de wil’ en ‘seksuele intimidatie’

Photo by Timon Studler on Unsplash

De #Metoo-beweging maakte veel los. Slachtoffers van seksuele intimidatie en misbruik werden aangemoedigd om hun ervaringen te delen, erover te praten en misstanden te melden. Dat is een goede zaak. De onthullingen en discussies in de media maken ons ervan bewust dat twee personen een voorval of vrijpartij totaal verschillend kunnen interpreteren. Wat de een ziet als een gezellige avond, kan de ander – soms pas (veel) later – ervaren als verkrachting. Hij of zij heeft achteraf spijt of wil iets verbergen. Tussen deze twee extremen zit een groot grijs gebied. Wat is waarheid, welk verhaal klopt of hebben ze misschien allebei een beetje gelijk? En wat als de beschuldiging vals blijkt te zijn of de aangifte van misbruik is gedaan uit wraak, bijvoorbeeld na een scheiding om de ex-partner te treffen?

Dit laatste komt veel vaker voor dan leken denken, met enige regelmaat zelfs, zegt Kim Lens van de Universiteit Tilburg. ‘Het zijn voornamelijk vrouwen die bij een vechtscheiding de volledige voogdij proberen te krijgen over hun kind en om die reden liegen dat zij of hun kind is misbruikt.’ Als er aangifte is gedaan, is het aan de politie om te onderzoeken of de beschuldigingen terecht zijn of niet. Rechercheurs kunnen het onderscheid tussen een echte en een valse zedenaangifte niet altijd goed maken, zegt rechtspsycholoog André De Zutter van de Vrije Universiteit Amsterdam. Volgens De Zutter komen onterechte zedenaangiften, vergeleken met andere misdrijven, vaak voor. Als die worden gedaan rondom een scheiding is de beschuldiging in 90 – 95% van de gevallen onterecht.

Lees verder

Ouderverstoting en de dubbele moraal van het Openbaar Ministerie

Facebooktwitterlinkedinmail

Wijst de politiek ze op hun verantwoordelijkheid?

Het Openbaar Ministerie beloofde beterschap. Aan de ‘emotionele benadering’ van zedenzaken moest een einde komen en waarheidsvinding kwam weer voorop te staan. Dat was in 1999 nadat in enkele geruchtmakende misbruikzaken alle beschuldigingen achteraf onterecht bleken. Én nadat er steeds vaker berichten verschenen over gescheiden vaders die valselijk van incest waren beschuldigd door hun ex-vrouw. Schrijnende verhalen van gewone, rechtschapen vaders die zo uit het leven van hun kinderen werden geschrapt. Twintig jaar later is er van die mooie belofte van het OM niets terechtgekomen.

Een scène. De ex-vrouw van Koos beschuldigde hem van seksueel misbruik van hun 6-jarige dochter. Na onderzoek blijkt er niets aan de hand te zijn, de enige bron van het verhaal is zijn ex. De kinderen van Koos, pubers inmiddels, willen geen contact met hem. Ze geloven hun moeder die volhoudt dat de dochter door hem is misbruikt. De aanklacht van Koos tegen zijn ex, wegens een valse aangifte, leidde tot niets. ‘Zij leeft vrolijk door, maar ze heeft mijn leven kapot gemaakt,’ zegt Koos. ‘Ik wil niet dat ze daarmee wegkomt.’

Wapen in de scheidingsstrijd

Maar ze komen er wel mee weg, nog steeds. Het verhaal van Koos dateert uit 2008. In die periode kwam de Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken (LEBZ)* naar buiten met opzienbarende conclusies over beschuldigingen van seksueel misbruik na scheiding.

Lees verder