Onterechte beschuldigingen

en het wetsvoorstel van minister Grapperhaus voor nieuwe strafbaarstellingen van ‘seks tegen de wil’ en ‘seksuele intimidatie’

Photo by Timon Studler on Unsplash

De #Metoo-beweging maakte veel los. Slachtoffers van seksuele intimidatie en misbruik werden aangemoedigd om hun ervaringen te delen, erover te praten en misstanden te melden. Dat is een goede zaak. De onthullingen en discussies in de media maken ons ervan bewust dat twee personen een voorval of vrijpartij totaal verschillend kunnen interpreteren. Wat de een ziet als een gezellige avond, kan de ander – soms pas (veel) later – ervaren als verkrachting. Hij of zij heeft achteraf spijt of wil iets verbergen. Tussen deze twee extremen zit een groot grijs gebied. Wat is waarheid, welk verhaal klopt of hebben ze misschien allebei een beetje gelijk? En wat als de beschuldiging vals blijkt te zijn of de aangifte van misbruik is gedaan uit wraak, bijvoorbeeld na een scheiding om de ex-partner te treffen?

Dit laatste komt veel vaker voor dan leken denken, met enige regelmaat zelfs, zegt Kim Lens van de Universiteit Tilburg. ‘Het zijn voornamelijk vrouwen die bij een vechtscheiding de volledige voogdij proberen te krijgen over hun kind en om die reden liegen dat zij of hun kind is misbruikt.’ Als er aangifte is gedaan, is het aan de politie om te onderzoeken of de beschuldigingen terecht zijn of niet. Rechercheurs kunnen het onderscheid tussen een echte en een valse zedenaangifte niet altijd goed maken, zegt rechtspsycholoog André De Zutter van de Vrije Universiteit Amsterdam. Volgens De Zutter komen onterechte zedenaangiften, vergeleken met andere misdrijven, vaak voor. Als die worden gedaan rondom een scheiding is de beschuldiging in 90 – 95% van de gevallen onterecht.

In de zaak van Frans blunderde de politie ook bij het beoordelen van de valse aangifte van seksueel misbruik die zijn ex-partner tegen hem deed. Zij handelde overduidelijk uit wraak omdat Frans de relatie had beëindigd toen hij ontdekte dat zij vreemdging. Met de aangiftes wilde ze haar vreemdgaan verdoezelen en zich de kinderen toe-eigenen die na de scheiding bij Frans woonden. Maar in plaats van de beschuldigingen te onderzoeken en het motief voor de aangifte na te gaan, ging de politie kritiekloos mee in haar leugens.

Seks als wapen in de scheidingsstrijd

Als de politie eenmaal in die tunnel zit, is er nauwelijks nog een weg terug. Niet alleen voor Justitie zelf, maar ook niet voor het vermeende slachtoffer. Die komt, als de stap naar een aangifte eenmaal is gezet, op een ‘point of no return’. Om geloofd te worden komt er iedere keer een schepje bovenop; de verhalen worden almaar groter en ernstiger waardoor het steeds moeilijker wordt om – zonder gezichtsverlies – nog op de onterechte beschuldigingen terug te komen.

‘Seks is een machtig wapen en de van seksuele intimidatie of verkrachting beschuldigde man lijkt bij voorbaat kansloos. Voordat hij zich heeft kunnen verdedigen is hij meestal al veroordeeld,’ schreef oude advocaat Chris Veraart twintig jaar geleden al in ‘Valse zeden’. Zedenrechercheurs, maar ook officieren van justitie scharen zich gemakkelijk achter het vermeende slachtoffer en gedragen zich als hulpverlener in plaats van objectieve waarheidsvinders. In het verhaal van de verdachte zijn ze niet geïnteresseerd. Ze weten al dat hij de dader is, vaak zonder dat er ook maar één onderzoekshandeling is verricht. Juist omdat het bewijs in zedenzaken zo flinterdun is zou je verwachten dat politie en Openbaar Ministerie uiterst zorgvuldig te werk gaan bij het achterhalen van de waarheid. Niets is minder waar. Volgens Chris Veraart laten (zeden)recher­cheurs en officieren van Justitie zich te gemakkelijk leiden door emoties, het morele gelijk en scoringsdrift.

Zedendelicten zijn stigmatiserend

Een rechter: ‘Het risico dat je iemand onterecht veroordeelt, is in zedenzaken groter omdat er vaak maar weinig bewijs is.’ Het gaat erom valse van echte aangeefsters/aangevers te kunnen onderscheiden. Daarmee zijn niet alleen de onterecht beschuldigden, maar ook de echte slachtoffers van seksueel misbruik gebaat.

Zedendelicten zijn zeer stigmatiserend, zegt Kai Lindenberg, hoofddocent straf(proces)recht aan de Universiteit van Groningen. ‘Het zal je maar gebeuren dat iemand zoiets over je naar buiten brengt, terwijl het niet waar is. Je bent in feite al schuldig bevonden. Het vervelende is, is dat er ook valse aangiften worden gedaan. Beide kanten van seksueel misbruik werken ontwrichtend.’ Daar komt bij dat onterechte zedenaangiften zelden worden vervolgd. Dit terwijl Landelijk zedenofficier van justitie Eva Kwakman al in 2012 beterschap beloofde en zei dat Justitie voortaan altijd vervolging zal instellen bij een valse aangifte van een zedenmisdrijf. Tot nu toe is daar niets van terechtgekomen. 

Met dat in het achterhoofd is het wetsvoorstel van minister Grapperhaus ronduit beangstigend omdat het de deuren nog verder openzet voor kwaadwillende exen hun de strijd om de kinderen.

Ogen niet sluiten voor onterechte beschuldigingen

Een ding staat vast, of ze nu echt zijn of vals, bij zedendelicten zijn geen winnaars en verliezers, alleen maar beschadigde, verdrietige en getraumatiseerde mensen. Alle aangiften rondom seksueel misbruik moeten serieus genomen worden, zegt Kim Lens van de Universiteit Tilburg. ‘Zulke dingen horen niet te gebeuren. Maar we moeten onze ogen ook niet sluiten voor onterecht beschuldigde mensen.’

Bronnen:

Facebooktwitterlinkedinmail

#metoo – vals beschuldigd

De #metoo campagne heeft veel losgemaakt. Slachtoffers van seksuele intimidatie en misbruik worden aangemoedigd om hun ervaringen te delen, erover te praten en misstanden te melden. Dat is een goede zaak. Die onthullingen en discussies in de media maken ons er ook van bewust dat twee personen een voorval of vrijpartij totaal verschillend kunnen interpreteren. Wat de een ziet als een gezellige avond, kan de ander – vaak pas (veel) later – ervaren als verkrachting. Hij of zij heeft achteraf spijt of wil iets verbergen. Tussen deze twee extremen zit een groot grijs gebied. Wat is waarheid, welk verhaal klopt of hebben ze misschien allebei een beetje gelijk? En wat als de beschuldiging vals blijkt te zijn of de aangifte van misbruik wordt gedaan uit wraak bijvoorbeeld in een (v)echtscheiding om de ex-partner te treffen?

Dit laatste komt veel vaker voor dan leken denken, met enige regelmaat zelfs, zegt Kim Lens onderzoeker en docent aan de Universiteit van Tilburg. ‘Het zijn voornamelijk vrouwen die bij een vechtscheiding de volledige voogdij proberen te krijgen over hun kind en daarom liegen dat zij of hun kind is misbruikt.’ Als er aangifte is gedaan, is het aan de politie om te onderzoeken of de beschuldigingen terecht zijn of niet. Maar uit onderzoek blijkt dat rechercheurs het onderscheid tussen een echte en een valse zedenaangifte helemaal niet goed kunnen maken. ‘Nattevingerwerk’, noemt onderzoeker André de Zutter van de Universiteit Maastricht de manier waarop de politie zedenaangiften beoordeelt. Vergeleken met andere misdrijven komen onterechte zedenaangiften vaak voor, volgens De Zutter. Als die worden gedaan rondom een scheiding is de beschuldiging in 90 – 95% van de gevallen onterecht!

Politie herkent valse aangiften niet

De Nationale politie herkent zich niet in de bevindingen van De Zutter: ‘Als slachtoffers een valse of onjuiste aangifte doen, bijvoorbeeld om iemand te beschermen of om te verhullen dat ze zelf ergens zijn geweest waar ze niet mochten komen van hun ouders, dan komen rechercheurs daar gaandeweg het onderzoek veelal achter.’ Daar zit nu precies het probleem. De Zutter: de politie denkt veel kennis te hebben, maar in de praktijk doen ze het niet beter dan leken. Lees verder

Facebooktwitterlinkedinmail

Met voorbedachten rade

De Koepel Breda

Maandag 13 februari staat in zijn geheugen gegrift. Frans wordt die dag tijdens een schooluitje van zijn zoontje opgepakt door de politie. Voor de ogen van andere ouders, leerkrachten en klasgenootjes wordt hij in een politie auto afgevoerd. In het openbaar, op klaarlichte dag. Zijn ex heeft hem ervan beschuldigd dat hij haar tijdens hun relatie jarenlang zou hebben bedreigd, mishandeld, seksueel misbruikt en zelfs verkracht.

Nu, elf jaar later, staat vast dat de aangiften van de ex evident vals waren en dat politie en justitie fout op fout stapelden. Frans had nooit gearresteerd mogen worden! Hoe heeft het toen dan tóch zover kunnen komen?

Het is kinderlijk eenvoudig om een valse aangifte te doen, vooral voor een vrouw. Politie­rechercheurs kunnen een valse aangifte namelijk nauwelijks van een echte onderscheiden. Niet beter dan jij of ik. Dat is slecht nieuws, want rondom conflictscheidingen wordt nogal eens een valse aangifte gedaan. Meestal bedoeld om de ex-partner als ouder buiten spel te zetten. Het gaat vaak om ernstige beschuldigingen, zoals stalken, bedreiging, (kinder)mishandeling en/of seksueel misbruik. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de politie de benodigde training en vaardigheden mist en zo amateuristisch te werk blijft gaan, juist omdat de gevolgen voor de onterecht beschuldigde zeer ingrijpend zijn.

Meekijken in het politiedossier

In een vorig blog over valse aangiften schreef ik hoe gemakkelijk de politie meeging in de leugens van de ex van Frans. In een mum van tijd belandde de politie in een tunnelvisie met nog maar één doel voor ogen: de ontmaskering van die vieze immorele zedendelinquent. Gelijktijdig werd het ‘slachtoffer’ met raad en daad bijgestaan. Dat hoort bij de ‘service’ vinden sommige (te) gedreven dienders. In het geval van de ex van Frans ging dat heel ver. Lees verder

Facebooktwitterlinkedinmail

Valse aangifte van misbruik als wapen in scheidingsstrijd

‘DAT DIT KAN, IN EEN LAND ALS NEDERLAND!’

Vijfde DagDe verontwaardiging was groot na de TV reportage door de EO. Daarin is te zien hoe politie en Openbaar Ministerie fout op fout stapelen na de valse beschuldigingen tegen Frans die zijn ex vrouw deed in haar strijd om de kinderen.

Deze ‘zielige gescheiden’ moeder werd door de politie met open armen ontvangen en al haar leugens werden klakkeloos voor waar aangenomen. Haar verklaringen werden niet gecheckt en van een objectief opsporingsonderzoek was geen sprake. De politie manipuleert bewijsmateriaal, beïnvloedt getuigen, liegt in processen verbaal en zet de vrouw zelfs aan tot steeds ernstiger beschuldigingen. Frans wordt opgepakt en belandt in de gevangenis. De kinderen, die na de scheiding bij hem woonden, gaan naar de moeder. Hij heeft ze sindsdien niet meer gezien.

Aangiften na scheiding meestal onterecht

Aangiften van seksueel misbruik dat naar voren komt na een echtscheiding zijn veelal onterecht. Tot die conclusie komt de Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken (LEBZ) in haar rapport in 2008. De Expertise groep signaleert dat de aangifte wordt gebruikt als wapen in de strijd tussen de voormalige echtelieden. Van de onderzochte zaken blijkt dat er in 95% van de gevallen onvoldoende bewijs was voor de beschuldigingen. Lees verder

Facebooktwitterlinkedinmail

Vrouwen die ex vals beschuldigen, worden zelden vervolgd

Vrouwe Justitia-2

In de Volkskrant  stond een nieuwsbericht met de titel: ‘Moeder vervolgd na vals Amber Alert over dochter (9)’. De moeder in kwestie had bij de politie gemeld dat haar dochtertje was vermist. De politie zet een grootscheepse zoekactie op – inclusief helikopter – en geeft een Amber Alert uit. Achteraf blijkt dat de moeder al die tijd wist dat haar dochter gewoon bij haar vader was, de man van wie zij pas was gescheiden. In november mag de moeder het allemaal voor de rechter komen uitleggen. Een goede ontwikkeling, want dat geldt meestal niet voor vrouwen die hun ex partner na de scheiding vals beschuldigen van (kinder)mishandeling of seksueel misbruik. Zij worden zelden vervolgd.

Lees verder
Facebooktwitterlinkedinmail

Minister Opstelten houdt liegende officier hand boven het hoofd

Foto: nrcnext.nl

Foto: nrcnext.nl

Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie bood vandaag tijdens een Kamerdebat over de ‘Bredase zedenzaak’ excuses aan voor de ernstige fouten die politie en Openbaar Ministerie in deze zaak maakten. Maar de minister hield vol dat de officier van justitie tijdens de rechtszitting niet had gelogen. Zij probeerde Frans veroordeeld te krijgen op basis van vals bewijs.

Het debat was aangevraagd door Lilian Helder (PVV) die geen genoegen nam met de schriftelijke reactie van de minister op de Kamervragen die naar aanleiding van een televisiereportage over de zaak van Frans waren gesteld.

‘Deze zaak is een aantasting van de geloofwaardigheid van ons strafrechtstelsel. Als de politie en het Openbaar Ministerie niet meer kunnen worden vertrouwd, dan stort het strafrechtstelsel in.’ – uitspraak tijdens het Kamerdebat

De minister onderkende tijdens het Kamerdebat dat er grote fouten zijn gemaakt en bood Frans daarvoor zijn excuses aan. Het Openbaar Ministerie in Breda – verantwoordelijk voor de onterechte arrestatie en vervolging van Frans – deed dat al eerder.

Minister Opstelten: ‘De officier heeft niet gelogen

Over de officier van justitie die Frans voor de rechter bracht hield Opstelten vol dat zij niet zou hebben gelogen. Deze officier beweerde tijdens de zitting dat Frans een bekentenis zou hebben afgelegd over mishandeling van zijn ex-partner; de officier beweerde dat ze Frans dit zelf had horen zeggen op een van verhoortapes. Lees verder

Facebooktwitterlinkedinmail

Excuusbrief van Openbaar Ministerie aan Frans

Hillenaar

Hoofdofficier Hugo Hillenaar

De Nationale Ombudsman heeft in zijn rapport over de zaak van Frans, dat op 25 april 2013 openbaar werd, aan hoofdofficier Hillenaar de aanbeveling gedaan een open excuusbrief aan Frans (de heer H.) op de website van het Openbaar Ministerie te zetten. In deze brief moet het OM aan Frans erkennen dat er onvoldoende reden was om hem te vervolgen en hem excuses aanbieden.

Lees hier de excuusbrief aan Frans

Facebooktwitterlinkedinmail

Ombudsman tikt politie en justitie op de vingers…

… in zaak onterecht veroordeelde Bredanaar

Omroep Brabant besteedde veel aandacht aan de zaak van Frans die inmiddels landelijk bekend staat als ‘de Bredase zedenzaak’. Lees hier de verschillende nieuwsberichten en bekijk het TV interview dat Frans aan Omroep Brabant gaf naar aanleiding van het rapport van de Nationale ombudsman.

Vrouwe Justitia

Er werd gesproken van een gerechtelijke dwaling

Facebooktwitterlinkedinmail

Ombudsman: OM en politie handelen niet professioneel na onterechte vervolging

2012_foto_tbv_dossier_burgers_in_de_knelNadat politie en OM er in een aantal jaren niet in waren geslaagd om de klachten van Frans adequaat af te handelen, heeft hij zich tot de Nationale Ombudsman gewend. Deze deed uitgebreid onderzoek en vandaag wordt het rapport (2013/037) gepubliceerd.

NIEUWSBERICHT – 25 april 2013 – De Nationale Ombudsman, Alex Brenninkmeijer, vindt dat de politie Midden en West-Brabant en het OM Breda niet professioneel hebben gehandeld toen uit onderzoek bleek dat een man ten onrechte was vervolgd. Dit staat in zijn rapport over een man die onterecht beschuldigd is van mishandeling en verkrachting van zijn ex-vrouw. Het OM had veel eerder moeten erkennen dat er sprake is geweest van tunnelvisie. Door de vervolging is de man zijn baan kwijtgeraakt en het contact met zijn kinderen verloren.  Lees verder

Facebooktwitterlinkedinmail

Ombudsman: met ministerie van Justitie valt nauwelijks samen te werken

Brenninkmeijer: "Ik kreeg te horen: wacht nu maar, ombudsman. Nee, zei ik: het is urgent." Foto NRC/Leo van Velzen

Brenninkmeijer: “Ik kreeg te horen: wacht nu maar, ombudsman. Nee, zei ik: het is urgent.” Foto NRC/Leo van Velzen

Hoe herkenbaar is alles wat de Nationale Ombudsman vandaag zegt in een artikel op nrc.nl over het Openbaar Ministerie. Vooral dit: ‘En als het niet gelijk heeft, heeft het toch gelijk.’

In de zaak van Frans wijst het ene onderzoek na het andere uit dat het Openbaar Ministerie zeer ernstige fouten heeft gemaakt en dat zij de oorzaak zijn van alle ellende die Frans moet meemaken. Maar deze organisatie waar alles zou moeten draaien om de waarheid, liegt zelf om het hardst, verdraait feiten en probeert uit alle macht -en tegen beter weten in-  de deksel op de doofpot te houden.

Lees hier het artikel – Ombudsman: met Justitie valt niet samen te werken

Facebooktwitterlinkedinmail